ของเล่นฝึกสมอง ไม่ใช่แค่ของเล่นธรรมดาๆ แต่เปรียบเสมือนตัวช่วยวิเศษที่พาเด็กๆ ออกเดินทางสู่โลกแห่งการเรียนรู้และจินตนาการ เด็กแต่ละคนมีศักยภาพซ่อนอยู่ในตัวเอง รอแค่โอกาสและเครื่องมือที่เหมาะสมมาช่วยกระตุ้นให้ฉายแววออกมา ของเล่นพัฒนาสมอง จึงกลายเป็นพระเอกตัวจริง ที่ช่วยเสริมพัฒนาการทั้งด้านความคิด การแก้ปัญหา และทักษะชีวิตในอนาคตได้อย่างไม่น่าเชื่อ ไม่ว่าจะเป็นการต่อบล็อก จับคู่ภาพ หรือเล่นเกมท้าทายสมอง ทุกกิจกรรมล้วนสอดแทรกความรู้และสนุกสนานเข้าไว้ด้วยกัน เด็กๆ จะได้ฝึกฝนทั้งความอดทน สมาธิ และความคิดสร้างสรรค์ ผ่านการเล่นอย่างเพลิดเพลิน เตรียมความพร้อมให้พวกเขาเติบโตอย่างมั่นใจและสมวัยในทุกก้าวของชีวิต

ประโยชน์ของของเล่นฝึกสมอง

การให้ลูกเล่นของเล่นฝึกสมอง จะช่วยพัฒนาทักษะในหลายๆ ด้านได้เป็นอย่างดี โดยมีประโยชน์อย่างไรบ้างนั้นต้องมาดูกันเลย

• ช่วยกระตุ้นการคิดและจินตนาการ ของเล่นฝึกสมองเป็นเหมือนเวทีที่เปิดโอกาสให้เด็กๆ ได้ลองคิด ลองสร้างสรรค์อย่างไร้ขีดจำกัด ไม่ว่าจะต่อบล็อกไม้ สร้างบ้านสุดแปลก หรือคิดวิธีไขปริศนา เด็กๆ จะได้ใช้จินตนาการและความคิดสร้างสรรค์ ผลักดันให้พวกเขากล้าคิดนอกกรอบและเรียนรู้จากการลงมือทำจริง
• ส่งเสริมทักษะทางสังคมและอารมณ์ เมื่อเด็กๆ ได้เล่นของเล่นร่วมกับเพื่อนหรือครอบครัว พวกเขาจะได้ฝึกการรอคอย การแบ่งปัน และการสื่อสารอย่างเป็นธรรมชาติ ของเล่นเหล่านี้ยังช่วยให้เด็กเข้าใจอารมณ์ของตัวเองและผู้อื่นมากขึ้น เสริมสร้างทักษะทางสังคมที่สำคัญต่อการใช้ชีวิตร่วมกับผู้อื่น
• พัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็กและมัดใหญ่ การหยิบจับ ชิ้นส่วนเล็กๆ หรือการประกอบของเล่นฝึกสมองต่างๆ เป็นการออกกำลังกล้ามเนื้อมัดเล็ก ขณะที่การยืน เดิน หรือเคลื่อนไหวเพื่อหยิบชิ้นส่วน ก็เป็นการฝึกกล้ามเนื้อมัดใหญ่ไปในตัว ทั้งยังช่วยเรื่องการประสานงานระหว่างมือกับสายตาอีกด้วย
• เสริมสร้างสมาธิและการแก้ปัญหา ของเล่นเสริมพัฒนาการส่วนใหญ่มักมีโจทย์หรือความท้าทายซ่อนอยู่ เด็กๆ จะได้ฝึกสมาธิในการจดจ่อกับกิจกรรมตรงหน้า คิดหาวิธีแก้ไขปัญหาและทดลองแนวทางต่างๆ เมื่อเจอความยาก พวกเขาจะได้เรียนรู้ที่จะไม่ยอมแพ้ง่ายๆ กลายเป็นเด็กที่มีความพยายามและมีทักษะการแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน

5 ของเล่นฝึกสมองยอดนิยม ช่วยกระตุ้นพัฒนาการเด็ก

ในยุคที่ความรู้และทักษะคือตัวแปรสำคัญสู่อนาคต การเลือก ของเล่นฝึกสมอง ให้ลูกน้อยจึงกลายเป็นเรื่องที่พ่อแม่ยุคใหม่ไม่ควรมองข้าม ของเล่นเหล่านี้ไม่ได้แค่ให้ความสนุก แต่ยังซ่อนกลยุทธ์การพัฒนาสมองเอาไว้อย่างแยบยล เด็กๆ จะได้ฝึกคิดอย่างเป็นระบบ เสริมสร้างจินตนาการ และเรียนรู้การแก้ปัญหาไปพร้อมกับเสียงหัวเราะ ลองมาดูกันว่า 5 ของเล่นช่วยฝึกสมองยอดนิยมที่หลายบ้านเลือกใช้ มีอะไรบ้าง และแต่ละชิ้นช่วยเสริมพัฒนาการเด็กอย่างไร รับรองว่าทั้งสนุก ทั้งได้ประโยชน์ครบถ้วนทุกด้าน

1. ตัวต่อบล็อกไม้ (Wooden Blocks)

ตัวต่อบล็อกไม้เป็นของเล่นสุดคลาสสิกที่อยู่คู่กับเด็กๆ มาทุกยุคทุกสมัย ด้วยรูปทรงเรียบง่ายแต่เต็มไปด้วยโอกาสในการเรียนรู้ เด็กๆ สามารถนำบล็อกไม้ไปต่อยอดจินตนาการได้ไม่รู้จบ ไม่ว่าจะสร้างเป็นบ้าน อาคาร หรือสิ่งประดิษฐ์แปลกใหม่ ตัวต่อบล็อกไม้จึงช่วยฝึกสมาธิให้เด็กจดจ่อกับสิ่งที่ทำ เสริมทักษะความคิดสร้างสรรค์และการวางแผนอย่างเป็นระบบ

ประโยชน์ที่ได้รับจากการเล่นบล็อกไม้ไม่ได้มีแค่ความสนุก แต่ยังช่วยให้เด็กได้ฝึกกล้ามเนื้อมัดเล็กจากการหยิบจับ ฝึกแก้ปัญหาจากการต่อบล็อกให้สมดุล และพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างมือกับตาอีกด้วย หากอยากให้ลูกเล่นแล้วได้ประโยชน์สูงสุด ลองชวนลูกตั้งโจทย์ เช่น สร้างสะพาน หรือบ้านสูงที่สุดในกล่อง เพื่อกระตุ้นให้เด็กคิดและทดลองด้วยตัวเอง

ในการเลือกซื้อ ควรเลือกบล็อกไม้ที่ใช้สีปลอดสารพิษ ผิวเรียบ ไม่คม หรือมีขนาดใหญ่พอเหมาะกับวัยของเด็ก เพื่อความปลอดภัยและความทนทาน เล่นสนุกได้ยาวๆ ไม่มีเบื่อ

2. เกมจิ๊กซอว์ (Jigsaw Puzzle)

เกมจิ๊กซอว์เป็นของเล่นฝึกสมองที่เหมาะกับเด็กตั้งแต่อายุประมาณ 2 ขวบขึ้นไป โดยเริ่มจากจิ๊กซอว์ชิ้นใหญ่ไม่กี่ชิ้นสำหรับเด็กเล็ก ไปจนถึงจิ๊กซอว์ชิ้นจิ๋วและภาพซับซ้อนสำหรับเด็กโต การเล่นจิ๊กซอว์ช่วยฝึกทักษะการสังเกตอย่างละเอียด เด็กต้องเปรียบเทียบสี รูปทรง และรายละเอียดของแต่ละชิ้น ช่วยให้สมองได้ทำงานอย่างเป็นระบบ เสริมสร้างตรรกะและความสามารถในการแก้ปัญหา

การเลือกจิ๊กซอว์ให้เหมาะกับวัยเป็นเรื่องสำคัญ เด็กเล็กควรเริ่มจากจิ๊กซอว์ชิ้นใหญ่ ภาพชัดเจน ส่วนเด็กโตสามารถเพิ่มจำนวนชิ้นหรือเลือกลายที่ซับซ้อนขึ้น เพื่อความท้าทายและความสนุก เทคนิคชวนลูกเล่นเกมจิ๊กซอว์ให้น่าสนใจ เช่น ลองแข่งกันต่อจิ๊กซอว์กับคุณพ่อคุณแม่ หรือจับเวลาว่าใครต่อเสร็จก่อน เพิ่มความตื่นเต้นและฝึกสมาธิไปในตัว เด็กๆ จะสนุกกับการฝึกสมองโดยไม่รู้ตัวเลย

3. ของเล่นร้อยเชือก (Lacing Toys)

ของเล่นร้อยเชือกเป็นตัวช่วยเด็ดที่ช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อมัดเล็กและการประสานงานระหว่างมือกับตาอย่างยอดเยี่ยม เด็กๆ จะได้ฝึกควบคุมการเคลื่อนไหวของนิ้วมือและข้อมือ พร้อมทั้งใช้สายตาโฟกัสไปที่รูและเชือก ช่วยให้ฝึกสมาธิและความแม่นยำไปพร้อมๆ กัน ตัวอย่างของเล่นร้อยเชือกที่นิยม เช่น แผ่นไม้รูปสัตว์หรือผลไม้ที่มีรูให้ร้อยเชือก หรือรองเท้าจำลองสำหรับสอนเด็กหัดผูกเชือกรองเท้า

วิธีเล่นก็ง่ายแสนง่าย แค่ให้เด็กค่อยๆ สอดเชือกผ่านรูต่างๆ ตามขอบหรือรูปทรงที่กำหนด เด็กจะได้ฝึกวางแผนลำดับขั้นตอนและเรียนรู้ความอดทนเพราะต้องใจเย็นๆ ค่อยๆ ร้อยให้ครบทุกช่อง นอกจากความสนุกแล้ว ยังได้ฝึกสมาธิ ความคิดสร้างสรรค์ และความภาคภูมิใจเมื่อทำสำเร็จอีกด้วย ของเล่นร้อยเชือกจึงเป็นไอเทมเล็กๆ ที่ช่วยปลุกศักยภาพเด็กได้อย่างคาดไม่ถึง

4. เกมจับคู่ภาพ (Matching Games)

เกมจับคู่ภาพเป็นของเล่นที่ช่วยกระตุ้นความจำและทักษะการสังเกตแบบเนียนๆ เด็กๆ ต้องใช้สมองในการจดจำตำแหน่งและรายละเอียดของภาพแต่ละใบ เพื่อค้นหาคู่ที่เหมือนกันให้ครบ ฝึกให้เด็กมีความละเอียด รอบคอบ และพัฒนาความจำระยะสั้นได้อย่างดีเยี่ยม สำหรับเด็กเล็ก ควรเลือกเกมจับคู่ภาพที่มีสีสันสดใส รูปภาพง่ายๆ เช่น ผลไม้ สัตว์ หรือยานพาหนะ ส่วนเด็กโตสามารถเลือกเกมที่มีภาพซับซ้อนหรือจำนวนคู่เยอะขึ้น เพื่อเพิ่มความท้าทาย

วิธีประยุกต์เล่นให้สนุกและได้ทักษะมากขึ้น เช่น ให้เด็กจับคู่ภาพแบบแข่งกับเวลา หรือเล่นแบบทีมเพื่อฝึกการทำงานร่วมกับผู้อื่น นอกจากนี้ ยังสามารถเปลี่ยนโจทย์เป็นจับคู่ภาพกับคำศัพท์ เพื่อเสริมทักษะภาษาไปในตัว เกมจับคู่ภาพจึงเป็นเครื่องมือเล็กๆ ที่ช่วยให้เด็กพัฒนาหลากหลายด้านอย่างเต็มประสิทธิภาพ

5. ของเล่นเสริมทักษะ STEM (STEM Toys)

ของเล่นเสริมทักษะ STEM คือของเล่นที่นำหลักวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และวิศวกรรมมาผสมผสานเข้าด้วยกันอย่างลงตัว เด็กๆ จะได้ทดลองสิ่งใหม่ๆ ตั้งแต่ประกอบหุ่นยนต์วงจรไฟฟ้าไปจนถึงชุดทดลองฟิสิกส์หรือคณิตคิดเร็ว ตัวอย่างของเล่น STEM ที่น่าสนใจ เช่น ชุดต่อหุ่นยนต์อิเล็กทรอนิกส์ ชุดทดลองวิทยาศาสตร์ในบ้าน และเกมคณิตศาสตร์แบบปริศนา

ประโยชน์ของของเล่นเหล่านี้คือช่วยปลุกความสนใจในด้านวิชาการอย่างเป็นธรรมชาติ เด็กจะได้ฝึกคิดวิเคราะห์ ทดลองผิดถูก และเรียนรู้หลักเหตุผลจากการลงมือทำจริง วิธีการเล่นก็แสนสนุก แค่ให้อิสระกับเด็กในการเลือกสร้างหรือทดลองสิ่งใหม่ๆ แล้วคอยกระตุ้นถามคำถามเพื่อเปิดโอกาสให้เขาได้คิดต่อยอด ของเล่น STEM จึงเป็นเครื่องมือที่เปลี่ยนการเรียนรู้ให้กลายเป็นความสนุกและสร้างพื้นฐานให้เด็กพร้อมต่อยอดสู่อนาคต

วิธีเลือกของเล่นฝึกสมองให้เหมาะกับแต่ละวัย

ของเล่นฝึกสมอง ควรเลือกให้เหมาะสมกับช่วงวัยของเด็กด้วย โดยเราก็มีคำแนะนำวิธีการเลือกมาฝากดังนี้

• เด็กเล็ก (1-3 ขวบ) สำหรับวัยนี้ ควรเลือกของเล่นที่มีขนาดใหญ่ ไม่มีชิ้นส่วนเล็กหรือขอบคม เช่น บล็อกไม้ขนาดใหญ่ จิ๊กซอว์ชิ้นโต หรือของเล่นร้อยเชือกแบบง่ายๆ เพื่อกระตุ้นกล้ามเนื้อมัดเล็กและการประสานมือ-ตา สีสันสดใสจะช่วยดึงดูดความสนใจและเสริมพัฒนาการด้านการมองเห็น ที่สำคัญต้องเลือกวัสดุปลอดภัย ไร้สารพิษ เพราะเด็กวัยนี้ชอบลองชิมทุกอย่าง
• เด็กก่อนวัยเรียน (3-6 ขวบ) ช่วงวัยนี้เด็กเริ่มมีจินตนาการและทักษะทางสังคมมากขึ้น เลือกของเล่นที่เพิ่มความซับซ้อน อย่างจิ๊กซอว์หลายชิ้น เกมจับคู่ภาพ หรือของเล่นสร้างสรรค์ เช่น ตัวต่อบล็อกไม้หลากรูปแบบ เกมบทบาทสมมุติ หรือชุดทดลองวิทยาศาสตร์เบื้องต้น เพื่อฝึกการคิดวิเคราะห์และแก้ปัญหา เพิ่มโอกาสให้เด็กได้เล่นร่วมกับผู้อื่นเพื่อเสริมทักษะสังคมไปด้วย
• เด็กประถมต้น (6-8 ขวบ) วัยนี้พร้อมสำหรับของเล่นที่ใช้ความคิดและทักษะขั้นสูงขึ้น เช่น เกมปริศนา เกมบอร์ดที่ต้องวางแผน หรือชุด STEM สร้างหุ่นยนต์และทดลองวิทยาศาสตร์ ช่วยให้เด็กฝึกคิดอย่างเป็นระบบ วิเคราะห์เหตุผล และสนุกกับการเรียนรู้ที่ท้าทายขึ้น เลือกของเล่นที่เปิดโอกาสให้เด็กได้ทดลองและคิดนอกกรอบ ยิ่งช่วยพัฒนาสมองในระยะยาว

ข้อควรระวังในการเลือกของเล่นฝึกสมอง

ก่อนตัดสินใจเลือกของเล่นฝึกสมองให้ลูก สิ่งสำคัญอันดับแรกคือความปลอดภัยของวัสดุ ต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าของเล่นทำจากวัสดุที่ปลอดสารพิษ ไม่มีขอบคมหรือชิ้นส่วนเล็กที่เสี่ยงต่อการกลืน โดยเฉพาะกับเด็กเล็ก นอกจากนี้ ควรเลือกของเล่นให้เหมาะสมกับช่วงวัยและพัฒนาการ ไม่ซับซ้อนหรือยากเกินไปจนทำให้เด็กท้อใจ หรือไม่ง่ายเกินไปจนขาดความท้าทาย

อีกข้อควรระวังคือความแข็งแรงทนทาน ของเล่นควรมีคุณภาพดี ไม่แตกหักง่ายเมื่อถูกใช้งานจริง และควรหลีกเลี่ยงของเล่นที่มีเสียงดังหรือไฟสว่างจ้าเกินไป เพราะอาจรบกวนสมาธิและการเรียนรู้ของเด็ก สุดท้าย อย่าลืมสังเกตพฤติกรรมลูกขณะเล่น หากเห็นว่าไม่สนุกหรือเครียด ควรเปลี่ยนเป็นของเล่นที่เหมาะสมกว่า เพื่อให้การเรียนรู้เป็นเรื่องสนุกและปลอดภัยที่สุด

ของเล่นฝึกสมอง เป็นไอเทมสำคัญในการช่วยกระตุ้นพัฒนาการของเด็ก คุณพ่อคุณแม่ควรเลือกให้เหมาะสมกับช่วงวัยของลูก เพื่อให้เขาได้เรียนรู้อย่างเต็มที่ และมีพัฒนาการที่เหมาะสมในทุกด้านนั่นเอง

บทความแนะนำเพิ่มเติม

1. อัปเดตชื่อเล่นเด็กปี 2021

2. ตั้งชื่อจริง ชื่อมงคลลูกชาย-ลูกสาว ตามวันเกิด

3. ชื่อเล่นเด็กยอดนิยม ชื่อเล่นลูกชาย ชื่อเล่นลูกสาว ใช้ได้ทุกปี ไม่มีเอาท์

เรียบเรียงโดย : Mamaexpert Editorial Team